«اللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَ فی کُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَ حافِظاً وَ قائِدا ‏وَ ناصِراً وَ دَلیلاً وَ عَیْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَک طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً»
سال دولت و ملت همدلی و همزبانی

آموزش همگاني و نقش آن در آمادگي در سوانح طبيعي

آموزش همگاني و نقش آن در آمادگي در سوانح طبيعي


آمادگی در برابر سوانح خود مجموعه اقداماتی را شامل می شود که المانهای آن شامل ارزیابی آسیب پذیری، برنامه ریزی، سیستم اطلاع رسانی، شناسایی منابع لازم، سیستم هشدار سریع، آموزش همگانی، ساختار سازمانی مناسب، تمرین و اجرای مانور و در نهایت مکانیسم واکنش می باشد. یکی از مهمترین اجزاء چارچوب برنامه آماگی، آموزش می باشد که در این متن به آن پرداخته خواهد شد. در ذیل چارچوب آمادگی در برابر سوانح نشان داده شده است.

چارچوب آمادگی در برابر سوانح طبیعی ​ ​
ساختار سازمانی مناسبشناسایی منابع لازمارزیابی آسیب پذیری
سیستم هشدار سریعسیستم اطلاع رسانیبرنامه ریزی
تمرین و اجرای مانورآموزش همگانیمکانیسم واکنش

 

پیش‌بینی الزامات یک عملیات امداد‌رسانی در زمان بروز حوادث و موثرترین راه‌های عملی کردن این الزامات باید یکی از تاکیدات برنامه آمادگی در برابر سوانح طبیعی باشد. فرآیند برنامه‌ریزی تنها زمانی کارآمد خواهد بود که ذینفعان نهایی آن بدانند که در زمان بروز سوانح چه بکنند و انتظار چه چیزی را داشته باشند. به این دلیل، بخش اساسی یک برنامه آمادگی در برابر سوانح طبیعی، آموزش افراد در معرض ریسک است. چنین آموزشی می‌تواند به اشکال زیر ارائه شود:

  • آموزش عمومی در مدارس

    باید در برنامه درسی استاندارد کودکان و نوجوانان اطلاعاتی در خصوص اقداماتی که باید در صورت تهدید یا بروز سوانح طبیعی انجام گیرد مطالبی گنجانده شود. 
  • دوره‌های آموزشی ویژه

    باید برای جمعیت بزرگسال، کارگاه‌هایی خواه به طور ویژه یا به عنوان بخشی از یک برنامه در حال اجرا همچون کارگاه‌های آموزشی طراحی کرد.
  • گسترش برنامه­ها در سایر سطوح

    همچنین می توان اجتماع کارگران روستایی فصلی را آموزش داد تا بتوانند اطلاعاتی را فراگیرند. 
  • اطلاعات عمومی

    هرچند تلویزیون، رادیو و رسانه‌های مکتوب هرگز نخواهند توانست جایگزین تاثیر آموزش‌های مستقیم شوند، اما پیام‌هایی که با آگاهی طراحی و اجرا شده باشند می‌توانند مکملی مفید برای این فرآیند کلی باشند. به یاد داشته باشید که در ایجاد برنامه‌های آموزشی در حوزه آمادگی در برابر سوانح طبیعی، آموزش یک فرآیند دوسویه است. برای مثال اگر یک گروه، مراحل اخطار در یک برنامه آمادگی در مقابل طوفان را کاملا نفهمد، ممکن است بدان معنا باشد که لازم است بار دیگر روی مراحل اخطار کار کرد.

    آموزش افرادی که بخش‌هایی از برنامه آمادگی در برابر فجایع طبیعی را اجرا خواهند کرد، ضروری است. کسانی که مسئول صدور اخطارها هستند نیز باید همراه افرادی که مسئول مستقیم وظایف امدادرسانی هستند آموزش ببینند. آموزش نمی‌تواند یک بار برای همیشه باشد. دوره‌های یادآوری در این بین ضرورت دارند. آموزش‌ها باید به هر شکل ممکن فعال باشند. تمرین‌های واقعی همچون زنگ پناه گیری یا تخلیه باید به اجرا گذارده شود.

    همچنین در یک برنامه کارآمد آمادگی در برابر سوانح طبیعی، اصول راهنمایی عملی در خصوص مسائل مختلف از قبیل سازماندهی کمپ­های پذیرش و پناهگاه­های امدادی نیز ارائه می­شود. این اصول راهنما باید "متن پایه" تمرینات آموزشی مرتبط باشند. باید به شکلی موثر اقدامات آمادگی در برابر بلایای طبیعی را به عموم مردم نشان داد.

    در این راستادر کنار آموزشهای لازم به مسئولان و دست اندرکاران، آحاد جامعه نیز می بایست از یک سری اطلاعات کلی آگاهی داشته باشند. برخی از مواردی که به عنوان توصیه می توان به مردم ارائه نمود عبارتند از:

    1- آگاه باشید

    بخش کلیدی آمادگی در برابر بلایای طبیعی اطلاع از محل دسترسی به مهمترین و به روزترین اطلاعات است. برای رفع نیازهای فوری، یک رادیوی AM/FM باتری خور را در منزل داشته باشید. وقتی شرایط خطرناکی روی می­دهد، به آخرین اطلاعات و راهنمایی­های رادیو گوش دهید.

    ایده خوب دیگر آن است که با برنامه­های اضطراری محله خود بیشتر آشنا شوید. با پلیس یا آتش نشانی محله خود تماس بگیرید تا از برنامه­های ناحیه اطراف خود آگاه شوید.

    همچنین می­توانید با اطلاع از محتمل­ترین خطراتی که کشور شما را تهدید می­کند، از راه­های حفاظت از خانه خود در مقابل آنها آگاه شوید.

    2- یک کیف امداد و نجات داشته باشید

    در طول یک سانحه، خانواده شما باید آمادگی سپری کردن چند روز بدون دسترسی به غذا، آب و دیگر مایحتاج زندگی را داشته باشد. یک جعبه خانوادگی سپری کردن دوران بحران درست کنید و آنرا در محلی از خانه که به سادگی قابل دسترسی باشد نگهداری کنید. جعبه شما باید شامل اقلام زیر باشد. این اقلام باید به میزانی باشد که هر یک از اعضای خانواده بتوانند تا سه روز از آنها استفاده کنند.

    همچنین ایده خوبی است که لیست کاملی از دارایی­های خود را تهیه کرده و آنرا در صندوق امانات بانک یا جایی امن به دور از خانه نگهداری کنید.

    3- یک برنامه تخلیه بریزید

    اگر پیشتر چگونگی تخلیه خانه و محله خود را برنامه ریزی کرده باشید، در زمان اضطرار می­توانید زمان گرانبهایی را ذخیره کنید. برای یک برنامه تخلیه خانه، بهترین مسیرهای فرار از مسکن خود را تعیین و مکانی را برای گردهم آمدن در اطراف انتخاب کنید. به صورت دوره­ای تمرین و برنامه خود را به روز رسانی کنید، زیرا نیازها و توانایی­های اعضای خانواده تغییر می­کند.

    تخلیه محله بسته به موقعیت می­تواند اختیاری یا اجباری باشد. وقتی دستور تخلیه صادر می­شود، بلافاصله مطابق با دستورات ماموران محله را ترک کنید. برای آماده شدن برای برنامه تخلیه اختیاری، قبلتر مسیرها را تعیین کنید. در این بین الگوی خیابان­ها و خطرات احتمالی همچون پل­های غیر قابل عبور را لحاظ کنید. وقتی وضعیت تهدید کننده می­شود، تمام اعضای خانواده را در یک محل جمع کنید و باک خودروی خود را پر کنید. به یاد داشته باشید اگر لازم باشد که به سرعت محل را ترک کنید، جعبه کمک­های اولیه را همراه خود داشته باشید.   

     

    منابع:

    Disaster Management Training Programme. Disaster Preparedness. GE.94-02897

    http://learningcenter.statefarm.com/safety-2/severe-weather-1/disaster-preparedness